De vondst van de San José: de "Heilige Graal van scheepswrakken"
De ontdekking van de gezonken galei San José trok de wereldwijde aandacht en wordt vaak genoemd als de “Heilige Graal van scheepswrakken”. Dit schip, gezonken in 1708 in de Caribische Zee, geldt als het waardevolste scheepswrak ter wereld. De lading, bestemd voor koning Filips V van Spanje, bestond uit een grote hoeveelheid juwelen en goudstukken.
Hoe de San José ten onder ging
De San José zonk tijdens een hevige aanval door een Britse vloot. Het schip voer toen met een buitengewoon kostbare vracht, bedoeld als betaling aan de Spaanse koning. Historische documenten spreken over kisten vol juwelen en naar schatting ongeveer 11 miljoen gouden en zilveren munten aan boord. De totale waarde van deze lading wordt geschat op circa €18,4 miljard. Recente teruggevonden artefacten tonen dat slechts een fractie daarvan is teruggewonnen, wat de enorme rijkdom op de zeebodem benadrukt.
Hoe het wrak werd gevonden
2015 publiekelijk bekend werd gemaakt, zegt de privépartij Sea Search Armada (privépartij) dat zij het al in 1982 ontdekten. Het schip ligt op bijna 610 meter diepte (ongeveer 2.000 voet), en de precieze locatie is een staatsgeheim van Colombia. Die geheimhouding roept vragen op over eigendomsrechten en het behoud van de artefacten.
Recente vondsten
Op een donderdag maakte het Colombiaanse ministerie van Cultuur bekend dat er enkele opmerkelijke artefacten waren teruggevonden: een porseleinen kopje, drie munten en een bronzen kanon in opvallend goede staat. President Gustavo Petro stond volop in de media toen de overheid foto’s vrijgaf waarop hij het kanon bekeek. Die vondsten benadrukken het archeologische en historische belang van het San José-wrak, en brengen tegelijk juridische eisen en geschillen aan het licht.
Wie erbij betrokken is en de juridische strijd
De vraag wie eigenaar is en hoe een verantwoorde expeditie eruitziet, is ingewikkeld. Zowel Colombia als Spanje claimen het wrak, terwijl Sea Search Armada juridische stappen heeft gezet. De Colombiaanse regering onder president Gustavo Petro zegt dat hun diepwaterexpeditie puur op onderzoek gericht is. Volgens Petro’s regering zijn die verkenningen nadrukkelijk geen schattenjacht.
Andere maritieme vondsten
Rond dezelfde periode deden zich ook andere ontdekkingen voor. In de zomer van 2025 bepaalden maritieme experts de exacte locatie van de HMS Endeavour, het beroemde schip van kapitein James Cook. Daarnaast werd er in juni 2025 melding gemaakt van het diepst geregistreerde scheepswrak in Franse wateren, vlakbij Ramatuelle, met goed bewaard porselein.
De vondst van de San José geeft een fascinerend inkijkje in een ver verleden dat opnieuw zichtbaar wordt. De combinatie van geschiedenis en waardevolle lading maakt dat de belangstelling voor het wrak en zijn geheimen groot is. Dat levert niet alleen nieuwe inzichten over het koloniale verleden, maar herinnert ons ook aan de fijne balans tussen culturele ontdekking en behoud.
