Anna en haar winterrug
Anna is het gezicht van dit verhaal en ervaart dagelijks wat winterrugpijn met je kan doen. Terwijl er nog wat grijze sneeuw langs de weg ligt, kiepert ze haar slaapkamerraam even open om een beetje vrieskou binnen te laten, wat het risico op schimmel kan verhogen. De verwarming draait, de lucht is droog, maar elke ochtend is het weer hetzelfde liedje: pijn in de onderrug. Die pijn wordt langzaam iets erger en maakt elke beweging in bed ongemakkelijk, of ze nu op haar buik, zij of rug ligt. Buiten wordt het pas laat licht en Anna voelt zich ouder dan ze is. De koude en haar rug vormen een soort “ingespeeld team” dat elk jaar weer samenkomt.
Waarom het in de winter vaker opspeelt
Dat rugklachten in de winter pieken heeft meerdere oorzaken. In de zomer komt rugpijn vaak door fysieke overbelasting van activiteiten als tuinieren of lange fietstochten. In de winter is het vooral de kou die voor verkramping zorgt. Minder bewegen, langer zitten en slaapposities die meer gericht zijn op warmte dan op houding maken het erger. Veel mensen trekken hun schouders op en hun kin richting borst tijdens het slapen, waardoor bestaande klachten zich verergeren.
Door dat samenkomen van factoren verhardt de spieren rond de lendenwervelkolom en verliest de wervelkolom wat van zijn natuurlijke vorm. Dat belemmert ook diep herstel tijdens de slaap. Verwarming maakt de lucht droog, wat spierspanning nog verder kan aanwakkeren.
Handige oplossingen en tips
Gelukkig zijn er praktische manieren om winterrugpijn te verlichten. Een belangrijke strategie is je slaaphouding aanpassen. Probeer op je zij te slapen met licht gebogen benen en leg een middelgroot, niet te zacht kussen tussen je knieën. Dat voorkomt dat het bovenste been naar voren zakt en het bekken gaat draaien. Leg je hoofd op een plat kussen, zodat je halswervelkolom in één lijn ligt met de borstwervelkolom. Al deze aanpassingen zorgen ervoor dat de lendenwervelkolom minder draait en dat de spieren dieper kunnen herstellen. Een glas water naast het bed helpt ook tegen de droge verwarmingslucht.
Een ervaren orthopedist uit Keulen zegt het zo: “Veel patiënten verwachten van mij nieuwe oefeningen of dure hulpmiddelen. Daarbij is de zijligging met kniekussen vaak het meest effectief – en kost het precies niets als je een normaal kussen daarvoor gebruikt.”
Kleine gewoontes, groter effect
Wie de aanbevolen slaaphoudingen en gewoontes volhoudt, merkt vaak snel dat ochtenden minder stijf beginnen. De rug voelt minder vast bij het opstaan en dagelijkse klussen gaan makkelijker. Na een paar weken wordt de zijligging met een kniekussen voor veel mensen een gewoonte, met een prettig bijeffect: het gevoel dat je zelf iets doet neemt toe.
Naast fysieke winst zorgt zo’n succes vaak voor extra veranderingen in gedrag. Mensen voegen bijvoorbeeld ochtendstretchoefeningen toe, draaien heupcirkels tijdens het tandenpoetsen of kiezen voor een frisse wandeling in plaats van een avond op de bank. De ‘kniekussen-truc’ wordt soms zelfs aan de keukentafel besproken, waarbij spot plaatsmaakt voor nieuwsgierigheid en uitproberen.
De strijd tegen winterrugpijn raakt iedereen anders, maar met wat inzicht en aanpassing kun je veel winnen voor een comfortabelere en gezondere winter.
