In de uitgestrekte stilte van de ruimte, waar geluid normaal niet kan reizen, is een raadselachtig kloppend geluid de nieuwsgierigheid van wetenschappers en taikonauten gaan prikkelen. Yang Liwei, de eerste Chinees in de ruimte, rapporteerde meer dan twintig jaar geleden tijdens zijn historische missie in 2003 een spookachtig kloppen dat door de romp van zijn ruimtevaartuig galmde. Sindsdien houdt dit verschijnsel de gemoederen bezig, zonder eenduidige verklaring.
Onverwachte ervaring hoog boven de aarde
Tijdens zijn missie in 2003 cirkelde Yang enkele honderden kilometers boven het aardoppervlak. In die stilte hoorde hij plotseling iets wat hij omschreef als “alsof iemand de romp sloeg, alsof je op een ijzeren emmer sloeg met een houten hamer”. Die onverwachte geluidservaring maakte hem bezorgd; hij keek uit het raampje op zoek naar tekenen van een botsing of schade, maar vond niets opvallends.
Dat leidde tot onderzoek naar mogelijke oorzaken. Volgens Professor Goh Cher Hiang van de National University of Singapore is het fysiek onmogelijk dat geluidsgolven door het vacuüm van de ruimte reizen zonder een medium (zoals lucht, water of vast materiaal). Toch meldden ook andere Chinese taikonauten (Chinese astronauten) vergelijkbare geluiden tijdens hun missies in 2005 en 2008, wat suggereert dat het geen geïsoleerd voorval was.
Wat men denkt en wat de wetenschap zegt
Er zijn verschillende hypothesen en theorieën voorgesteld om het kloppen te verklaren. Een speculatieve suggestie van Professor Goh Cher Hiang is dat een object het ruimtevaartuig geraakt zou kunnen hebben; hij erkent echter dat het vrijwel onmogelijk is om dat met zekerheid vast te stellen. Professor Wee-Seng Soh, ook verbonden aan de National University of Singapore, wijst op een andere mogelijkheid: thermische spanningen. De extreme temperatuurschommelingen waar een ruimtevaartuig mee te maken krijgt, kunnen de romp doen uitzetten en krimpen, wat zo’n kloppend geluid kan veroorzaken.
Verder wordt gewezen op de constante blootstelling aan micro-debris (zeer kleine deeltjes die met hoge snelheid rondvliegen en metaal kunnen beschadigen). Die deeltjes vormen een risico, maar tijdens Yangs missie waren er geen aanwijzingen voor een botsing met dergelijk materiaal.
Het geluid als traditie in de ruimtevaart
Na het voorval stelde Yang latere taikonauten gerust en raadde hij aan het geluid niet als reden tot paniek te zien. Het kloppende geluid is binnen de Chinese ruimtevaartgemeenschap inmiddels een soort traditie geworden. Waar het in het begin schokkend was, wordt het nu vaak gezien als een aanvaard onderdeel van het leven in een baan om de aarde.
De waarneming van Yang Liwei herinnert eraan dat zelfs de stilte van de ruimte vol mysteries en onopgeloste vragen zit. Terwijl wetenschappers blijven zoeken naar verklaringen en hypotheses worden getoetst, blijft het spookachtige kloppen een fascinerend verschijnsel dat vragen oproept over wat we weten en hoe we de ruimte begrijpen.
