Hoe en wanneer we laders gebruiken
Opladers worden wereldwijd vaak ‘s nachts gebruikt en blijven soms de hele dag in het stopcontact zitten. Zo krijgen apparaten zoals mobiele telefoons, tablets, Bluetooth-koptelefoons, fototoestellen en zelfs elektrische fietsen stroom. Veel mensen zetten de oplader bij het nachtkastje zodat de telefoon ‘s ochtends vol is. Het gebruik van laders past zich aan aan de levensstijl van de moderne gebruiker; na een intensieve scroll- of mediasessie kan een tweede oplader in huis handig zijn.
De autonomie van mobiele telefoonbatterijen ligt gemiddeld tussen de 15 en 50 uur, wat verklaart waarom de meeste apparaten ‘s avonds moeten worden opgeladen. Na verloop van tijd merken veel gebruikers dat batterijen sneller leeglopen bij intensief gebruik.
Energieverbruik en hoe laders technisch werken
Opladers zetten wisselstroom (AC) uit het stopcontact om in laagspanningsgelijkstroom (DC) die nodig is om batterijen op te laden. Ze hebben controle- en beveiligingscircuits die de stroom reguleren en de spanning stabiel houden. Moderne laders zijn over het algemeen efficiënt en verbruiken minder energie wanneer ze niets opladen, maar volledig nul verbruik bestaat niet. Dat fenomeen heet vaak “sluipenergie of vampierenergie” (energieverlies terwijl een stekker in het stopcontact zit zonder apparaat te laden).
Les Numériques ontdekte in 2024 in een test dat een ongebruikte oplader meer dan 5.200 Wh per jaar kan verbruiken (Wh = wattuur), wat neerkomt op ongeveer € 1,33 per jaar aan kosten.
Glen Farivar, universitair hoofddocent elektronica aan de University of Melbourne, legt uit: “Een deel van deze energie wordt gebruikt om de controle- en beveiligingscircuits te laten werken, terwijl de rest verloren gaat in de vorm van warmte.”
Veiligheidsrisico’s bij continu aangesloten laders
Naast energiebesparing zijn er ook veiligheidsrisico’s als laders continu aangesloten blijven. Warmteontwikkeling is een belangrijke factor, vooral bij goedkope laders die kunnen oververhit raken en zo het brandrisico verhogen. Moderne laders zijn meestal zo gebouwd dat ze minder verbruiken als ze niet actief laden, maar dat wil niet zeggen dat er geen brandrisico bestaat.
Specialisten raden aan om laders uit het stopcontact te halen tussen elk gebruik. Dat verkleint niet alleen het sluipverbruik, maar vermindert ook warmteontwikkeling en de kans op brand.
Dit inzicht onderstreept waarom het goed is om bewust en verantwoord met energie om te gaan, zelfs bij alledaagse dingen zoals het opladen van gadgets. Enerzijds levert het wat financiële besparing en kan het de levensduur van apparaten verlengen, anderzijds verkleint het mogelijke risico’s in huis. Door zorgvuldig met laders om te gaan, maken we onze omgeving veiliger en duurzamer.
