Onderzoek onthult dat theezakjes tot wel een miljard plasticdeeltjes vrijgeven bij het zetten van thee
Thee is één van de meest geliefde dranken ter wereld en wordt dagelijks door miljarden mensen gezet. Hoe mensen hun thee beleven verschilt: trektijd, watertemperatuur en de keuze tussen groene of zwarte thee spelen mee. Toch roept een recente wetenschappelijke review vragen op over iets onverwachts in je kopje: plasticdeeltjes.
Waar kwamen de deeltjes vandaan en wat vonden ze?
Om te achterhalen of en hoe plastic in thee terechtkomt, gingen onderzoekers door grote hoeveelheden wetenschappelijke literatuur. Uiteindelijk namen ze 19 studies onder de loep die zich richtten op het meten van deeltjes in theedranken, theezakjes en verpakkingen. In het onderzoek wordt de term MNPs gebruikt voor microplastics en nanoplastics (micro- en nanoplastics).
Microplastics zijn deeltjes van ongeveer 1 micrometer tot 5 millimeter, nanoplastics zijn kleiner dan 1 micrometer. Ter vergelijking: een menselijke haar is vaak enkele tientallen micrometers breed (dat helpt het schaalverschil te zien).
Het onderzoek laat zien dat plastic op verschillende manieren in thee kan belanden: onder andere via verpakking, zetmaterialen en zelfs de lucht rond een testmonster. Theezakjes kregen speciale aandacht. Een opvallende vondst: één experiment toonde dat een enkel plastic theezakje tot 14,7 miljard deeltjes kan loslaten tijdens het zetten.
Hoe zit het met theezakjes?
Theezakjes blijken een belangrijke bron te zijn. Hoewel zakjes er vaak uitzien als papier, kunnen ze plastic onderdelen bevatten. Sommige ‘piramide’-zakjes gebruiken plastic gaas, andere zijn een mix van plantaardige vezels en plastic. Zelfs zakjes die als ‘composteerbaar’ worden verkocht, kunnen na het oplossen van het cellulosedeel nog plastic bevatten. Zakjes gemaakt van bioplastic PLA (polylactic acid) laten meetbare hoeveelheden deeltjes vrij, al vaak minder dan plastic gaaszakjes.
Waarom meten zo lastig is
De detectie en meting van deze deeltjes is geen eenvoudige klus. Laboratoria moeten aantonen dat een gevonden deeltje daadwerkelijk plastic is, en daarvoor zijn verschillende instrumenten nodig, elk met eigen sterke en zwakke punten. Contaminatie tijdens tests is ook een risico: bronnen van foutieve resultaten zijn kledingvezels en laboratoriumapparatuur.
Een grote hoeveelheid gerapporteerde deeltjes in één studie zegt op zichzelf niks over gezondheidsrisico’s zonder gedetailleerde informatie over de gebruikte methodes. Het type theezakje, zetcondities en filtergroottes spelen daarbij een belangrijke rol. Koppen in de media over “miljarden deeltjes” kunnen daarom misleidend zijn wanneer die context ontbreekt.
Chemische verontreiniging en gezondheid
Naast de fysieke deeltjes bestaan er zorgen over chemische verontreinigingen zoals weekmakers en bisfenol-achtige verbindingen. Heet water kan deze stoffen uit zowel intacte zakjes als uit afgebroken deeltjes halen. Direct bewijs voor schadelijke effecten bij menselijke consumptie ontbreekt vooralsnog, maar vroege experimenten met Daphnia (kleine waterdiertjes) lieten abnormale effecten zien bij blootstelling aan deeltjes. Proeven met menselijke darmcellen gaven bij kortdurende blootstelling geen sterke celdood.
Hoewel die uitkomsten verontrustend kunnen lijken, is paniek niet automatisch gerechtvaardigd. Voor veel mensen is het vooral een uitnodiging tot perspectief: theezakjes kunnen meer bevatten dan alleen thee, maar met de juiste informatie en aandacht kun je bewuste keuzes maken. Het blijft belangrijk om goed na te denken over wat deze ontdekkingen betekenen voor persoonlijke gezondheid en het milieu.
De volledige studie is gepubliceerd in het tijdschrift Food Chemistry en roept op tot verdere discussie en onderzoek, terwijl de wetenschap vragen rond plastics en gezondheid blijft onderzoeken.
Door kritisch te kijken naar hoe we thee zetten en consumeren, kunnen consumenten beter geïnformeerde keuzes maken. Het is een kwestie van bewustzijn en handelen; de tijd om iets te doen is nu.