Hoe we familie idealiseren
Mensen reageren vaak verbaasd of met medelijden als iemand vervreemd is van een broer of zus. Dat geeft aan hoe diep de romantisering van broeder- en zusterrelaties zit in onze cultuur. Uit persoonlijke ervaring van de auteur—die al meer dan tien jaar geen contact heeft met zijn broer—wordt duidelijk dat zulke relaties soms niet houdbaar zijn. De uitspraak “als je vervreemd bent van een broer of zus, je bent niet alleen en je bent niet kapot” herinnert eraan dat een verbroken familierelatie niet per se betekent dat iemand ‘kapot’ is.
Wat er vaak onder ligt: jeugd en patronen
Er zijn verschillende jeugdpatronen die samenhangen met vervreemding tussen broers en zussen. Er zijn negen specifieke jeugdervaringen geïdentificeerd, waaronder ouderlijk favoritisme, waarbij herinneringen aan voorkeur in de jeugd langdurige spanningen tussen volwassen broers en zussen kunnen veroorzaken. De auteur gebruikt zijn eigen gezin als voorbeeld: dochter Sarah doet het academisch goed, terwijl zoon Michael worstelt. Dit laat zien hoe ongelijke ouderlijke lof dynamieken kan starten.
Gezinsverstoringen zoals scheidingen en het verlies van een familielid dragen ook bij aan hogere vervreemdingscijfers. De auteur herinnert zich zijn werk in de verzekeringssector, waar hij talloze nalatenschapsclaims behandelde (wat ook financiële en emotionele breuken kan blootleggen).
Verantwoordelijkheid en misbruik
Een ander patroon is “parentificatie”, waarbij één sibling onterecht verantwoordelijkheden krijgt. Een anekdote over Emma’s beste vriendin—als oudste van vijf kinderen draaide zij op haar twaalfde praktisch het hele huishouden—illustreert dit. Zulke vroege taken kunnen leiden tot opgebouwde wrok en later tot vervreemding.
Verder kan niet-aangesproken misbruik tussen broers en zussen, dat ouders soms wegwuiven als normale rivaliteit, diepe en mogelijk blijvende littekens achterlaten. Als ouders zeggen “regel het zelf” of “doe niet zo gevoelig”, geven ze vaak prioriteit aan het gemak van de dader boven de veiligheid van het slachtoffer.
Emotionele repressie en vervreemding als patroon
In veel families wordt emotionele expressie ontmoedigd met slogans als “maak geen golven”. Daardoor worden conflicten onder het tapijt geveegd en komen onuitgesproken gevoelens later tot uiting in schadelijke relaties. Kinderen leren dan geen vaardigheden om conflicten op te lossen, wat in de volwassenheid leidt tot ofwel ontwijkend gedrag ofwel explosieve uitbarstingen — beide kunnen onherstelbare breuken veroorzaken.
Soms modelleren ouders vervreemding zelf als conflictstrategie. Bob, een lid van een pokerclub, heeft vijftien jaar geen contact met zijn zus, terwijl zijn vader twintig jaar geen contact had met een broer. Dit soort patronen doorbreken vraagt vaak bewuste inspanning en soms professionele hulp.
Het is belangrijk om ons beeld van wat een gezonde familiedynamiek is, bij te stellen. Soms is het gezond om te accepteren dat bepaalde relaties, zelfs binnen de familie, niet bedoeld zijn om voor altijd te blijven bestaan. Als we naar onze eigen ervaringen met broers- en zusterrelaties kijken, kunnen we vragen: hoe beïnvloedt deze dynamiek ons en wat zegt het over hoe wij als cultuur naar familiebanden kijken?
