Waarom snoeien in januari handig is
In januari zitten planten in rustfase (dormantie genoemd), waardoor snoeien beter lukt. Omdat bomen dan bladloos zijn, zie je de takstructuur veel makkelijker. Met de juiste snoei krijg je een nette kroon, wat de vitaliteit en vruchtbaarheid van de bomen bevordert. Ook komt er meer licht in de kroon en verbetert de luchtcirculatie, waardoor bladeren na regen sneller drogen en de kans op schimmelziekten afneemt. Het is echter belangrijk dat het snoeiwerk alleen op milde, vorstvrije dagen gebeurt, zodat hout niet bros wordt en snijwonden beter genezen.
Wanneer precies snoeien
De beste periode om te snoeien in Tsjechië is vanaf midden tot eind januari. Tijdens die vorstvrije dagen kun je verschillende soorten bomen en struiken aanpakken. Aanbevolen soorten zijn pitvruchten zoals:
- appel-
- peer-
- en kweepeerbomen.
Voor deze bomen is het belangrijk licht en een goed geventileerde kroon te creëren door steil omhoog groeiende scheuten, concurrerende takken en takken die naar binnen groeien of elkaar kruisen te verwijderen. Een lossere, piramidevormige kroon zorgt ervoor dat alle vruchten voldoende licht krijgen.
Bobuloviny (bessen), zoals aalbessen en kruisbessen, vragen juist om regelmatige verjongingssnoei; de meest productieve takken zijn één tot drie jaar oud. Om de twee tot drie jaar moeten een of twee van de oudste basale, verhoute scheuten verwijderd worden, en zo’n acht tot tien sterke scheuten blijven gehandhaafd.
Specifieke verzorging per soort
Bij hazelaars is uitdunnen belangrijk om te voorkomen dat het te dicht wordt. Verwijder meerdere oudste en sterkste stammen aan de basis en snoei zwakke en kruisende scheuten in het binnenste deel van de struik weg. Een goed gevormde hazelaar heeft ongeveer tien tot twaalf goed belichte hoofdstammen.
Sterke levende hagen zoals haagbeuk en liguster kun je het beste in januari in de hoofdlijn snoeien. Een trapeziumvorm — breder onderaan, smaller bovenaan — is aan te raden, zodat ondertakken genoeg licht krijgen. Haagbeuk verdraagt een stevige snoei goed; liguster is redelijk taai en kan bij verjonging teruggesnoeid worden tot ongeveer dertig centimeter.
Praktische tips en wat doen met het afval
Gebruik schoon en goed geslepen gereedschap bij het snoeien. Voor een vlak en netjes snijvlak zijn twee-snijdende tuinscharen van het bypass-type aan te raden. Het snoeihout kun je, na verkleining, hergebruiken als mulch in plantenborders en rondom stammen, mits het materiaal vrij is van schimmelinfecties. Geïnfecteerde takken moeten apart afgevoerd worden om verspreiding van ziekten te voorkomen.
Snoeien in januari is een mooie kans om een gezondere en productievere tuin klaar te maken voor het volgende seizoen. Goed gereedschap en het volgen van natuurlijke snoeistrategieën zijn van groot belang voor het welzijn van je tuin.
