Lang verborgen geheimen van de Noordelijke Stille Oceaan zijn naar boven gekomen dankzij een onverwachte bron: blikken zalm die al decennialang verzegeld waren. Onderzoekers van de Universiteit van Washington doken in deze bijzondere archieven en brachten nieuw licht op de gezondheid van mariene ecosystemen.
Het idee was simpel maar slim: wat gebeurt er als je ingeblikte zalm opent die bijna een halve eeuw geleden is afgesloten? Onderzoekers van de Universiteit van Washington, waaronder Chelsea Wood, bestudeerden meer dan 170 gepreserveerde vismonsters die teruggaan tot 1979. Die blikken werken als letterlijke tijdcapsules en zitten vol ecologische gegevens over de Noordelijke Stille Oceaan.
In de zalmblikken vonden de onderzoekers anisakide parasieten, microscopisch klein en netjes bewaard door het thermische conserveringsproces. Die parasieten werden aangetroffen in monsters die dateren van 1979 tot 2021. Ze voltooien hun levenscyclus van krill (kleine schaaldiertjes) naar zalm en eindigen uiteindelijk in de darmen van zeezoogdieren.
De aanwezigheid van anisakiden geeft een beeld van hoe stabiel het mariene voedselweb is. Voor de levenscyclus van deze parasieten is een goed verbonden ecosysteem nodig. Dat ze jarenlang overleven, interpreteren de onderzoekers als een positief teken voor de vitaliteit van het Noord-Pacifisch mariene voedselweb. “Het vinden van deze parasieten is eigenlijk een positief ecologisch signaal, geen reden tot alarm,” zegt Chelsea Wood. De gegevens tonen zelfs een opwaartse trend in de parasietpopulaties over vier decennia.
Er zijn meerdere verklaringen voor die trend, zoals verzachting of actieve regeneratie van Pacifische wateren. Toch is voorzichtigheid op zijn plaats gezien de druk van klimaatverandering, veranderende zeetemperaturen en de toename van zeezoogdierpopulaties.
Het gebruik van ingeblikt voedsel als wetenschappelijk archief is vernieuwend. Musea en privécollecties, samen met wereldwijde voedselarchieven, kunnen nu dienen voor retrospectieve ecologische analyses. Door thermische sterilisatie worden schadelijke organismen uitgeschakeld, waardoor ingeblikte zeevruchten over het algemeen veiliger zijn dan rauwe varianten, wat bijdraagt aan voedselveiligheid. Toch moeten anisakiden, die bij onvoldoende verhitting gezondheidsproblemen kunnen veroorzaken, zorgvuldig worden vermeden.
De succesvolle uitkomsten van dit project openen de deur naar soortgelijke studies met andere ingeblikte zeevruchten zoals tonijn en sardines, waarbij isotopenonderzoek nuttig kan zijn.
Deze inzichten dagen bestaande veronderstellingen over mariene vervuilingsschade uit. De geleidelijke stijging van anisakiden suggereert dat sommige Pacifische regio’s zich mogelijk beter herstellen dan eerder gedacht, wat het belang van beschermingsmaatregelen onderstreept. Het beeld dat hieruit ontstaat kan helpen bij betrouwbaardere milieumodellen en effectievere conserveringsstrategieën.
De ontdekkingen in deze blikken zalm geven niet alleen een inkijk in vroegere oceaantomstandigheden, maar ook aanwijzingen voor toekomstige beschermingsmaatregelen, wat vergelijkbaar is met bevindingen uit diepzee-exploratie. Terwijl de wereld blijft worstelen met milieuvervuiling, opwarming van de aarde en overbevissing, biedt deze aanpak met ingeblikt voedsel een verfrissend perspectief waarmee onderzoekers waardevolle gegevens kunnen verzamelen om de gezondheid van de oceanen beter te begrijpen en te beschermen.